پاسپورت چیست؟

پاسپورت یا گذرنامه یکی از مدارک شناسایی رسمی است که از سوی دولت‌ها برای شهروندانشان صادر می‌شود. با این مدرک دولت مربوطه از دیگر دولت‌ها اجازه می‌خواهد تا به شهروندان مربوطه اجازه گذر یا ورود به خاک آن کشورها را بدهند. به اجازه‌ای که به این منظور از دیگر دولت‌ها گرفته می‌شود روادید یا ویزا گفته می‌شود.

گذرنامه از یک سو مجوز خروج فردی است که دارای تابعیت سیاست داخلی آن کشور است و از سوی دیگر، تضمین‌کننده امنیت و حقوق مسافر در قلمرو دیگر کشورها به معنی پذیرش آن از سوی کشور مبدأ است. این موضوع، تابع قدرت سیاسی و بین‌المللی کشور صادرکننده پاسپورت است.

اگر کشوری بخواهد می‌تواند به فرد بدون پاسپورت نیز اجازه ورود به آن کشور یا مسافرت با شرکت هواپیمایی دولتی آن کشور را بدهد که این مورد بسته به روابط سیاسی دولت مبداء و مقصد و قوانین ویزا متغیر است. به طوری که دارندگان گذرنامه برخی کشورها جهت ورود به کشور دیگری نیازی به دریافت ویزا ندارند. به طور مثال شهروندان دارای گذرنامه ایرانی جهت ورود به کشور ترکیه نیازی به دریافت ویزا ندارند ولی جهت سفر به آن کشور داشتن گذرنامه الزامیست.

تعریف قانونی گذرنامه

بر پایه ماده ۱ قانون گذرنامه مصوب ۱۰ اسفند ۱۳۵۰، گذرنامه سندی است که از طرف مقامات دارای صلاحیت مذکور در این قانون برای مسافرت اتباع ایران به خارج یا اقامت در خارج از کشور یا مسافرت از خارج به ایران داده می‌شود.

انواع مختلف پاسپورت

گذرنامه عادی (توریستی)

گذرنامه‌ای عادی است که به شهروندان هر کشور اعطا می‌شود. با استفاده از این گذرنامه می‌توان برای مقاصد گردشگری، تحصیل و تجارت به خارج از کشور مسافرت کرد.

گذرنامه دیپلماتیک

همانطور که از نام آن پیداست این گذرنامه به دیپلمات‌ها و مقامات سطح بالای سیاسی اعطا می‌شود. گاهی اوقات سیاست‌های صدور ویزا برای دارندگان این نوع از گذرنامه با افراد عادی متفاوت است.

گذرنامه خدمت

این گذرنامه برای کارمندان دولت به منظور سفرهای کاری‌شان در نظر گرفته شده‌است. قوانین مربوط به آن‌ها همانند گذرنامه‌های دیپلماتیک است.

تاریخ یا اعتبار گذرنامه

اساسا باید دقت داشته باشید که آخرین روز اعتبار پاسپورت شما روزی نیست که روی آن ثبت شده بلکه پیشنهاد می‌شود که ۶ ماه زودتر از تاریخ انقضای پاسپورت نسبت به تجدید آن اقدام کنید زیرا بسیاری از شرکت‌های حمل و نقل (خطوط هوایی، شرکت‌های کشتیرانی و …) مسافرینی با گذرنامه‌ای با مدت اعتبار محدود را نمی پذیرند. حتی در صورتی که در کشوری خارجی هستید و گذرنامه‌تان منقضی شده، ممکن است از نظر قانونی فرد مورد نظر را دچار دردسر کند. تاریخ یا اعتبار پاسپورت برای کشورهای مختلف مدت اعتبار مختلفی دارد. بعضی از کشورها اعتبار ۱۰ ساله و برخی دیگر برای شهرورندانشان با اعتبار ۵ ساله دارند. اعتبار گذرنامه‌های ایرانی ۵ ساله است.

بالا